ورزش عصرگاهی سالمندان را از این بیماری ها دور می کند_دانستنی

کد خبر: ۲۸۴۶۴۹

تاریخ انتشار کردن: پنجشنبه ۰۲ مرداد ۱۴۰۴ – ۱۱:۳۲

به نقل از بهداشت نیوز، افزایش امید به زندگی، افت نرخ زاد و ولد و پیشرفت علم پزشکی در دهه‌های تازه، علتشده جمعیت سالمندان در سراسر جهان، از جمله در ایران، به شدت رشد کند. مطابق پیش‌بینی‌ها، در ایران تا سال ۱۴۱۵ نزدیک به ۱۱ درصد جمعیت را افراد بالای ۶۵ سال راه اندازی خواهند داد. سالمندی، با خود تغییراتی در جسم و روان به همراه دارد که اگر به آن‌ها دقت نشود، می‌تواند کیفیت زندگی افراد را به‌شدت پایین بیاورد. تنهایی، حس بیهودگی، بازنشستگی، افت ارتباطات اجتماعی و بیماری‌های مزمن جسمی و روانی، از جمله چالش‌هایی می باشند که سالمندان با آن روبه رو‌اند.

یکی از با اهمیت ترین نگرانی‌های این دوره، افسردگی است که بعد از بیماری‌های جسمی، دومین عامل ناتوانی در دوران سالمندی محسوب می‌بشود. تحقیقات نشان داده‌اند که افسردگی با افت حافظه و قوت تمرکز نیز همراه است. این نوشته به‌اختصاصی برای سالمندانی که مبتلا به دیابت می باشند، دلواپس‌کننده‌تر است؛ چرا که دیابت نه تنها کنترل حالت جسمی را سخت‌تر می‌کند، بلکه خطر ابتلا به آلزایمر و اختلالات شناختی را هم افزایش می‌دهد. با دقت به این‌که هزینه درمان این چنین مشکلاتی زیاد بالاست، پیشگیری و اشکار کردن راه‌حل‌های غیر دارویی ساده و مؤثر، اهمیت بسیاری اشکار کرده است.

در رابطه با این نوشته، عذرا محمدپناه اردکان، پژوهشگر گروه روان‌شناسی دانشگاه اردکان، به همراه یکی از همکارانش و با شراکت دانشگاه‌های علوم پزشکی شهید صدوقی یزد و شهرکرد، تحقیقی را انجام داده‌اند تا ببینند چه وقتی از روز برای انجام تمرینات ورزشی، بیشترین تاثییر را در افت افسردگی و بهبود حافظه سالمندان دیابتی دارد. این تیم علمی، به جستوجو بازدید این نوشته می بود که ورزش صبحگاهی مؤثرتر است یا عصرگاهی.

روش انجام پژوهش به شکل نیمه‌آزمایشی طراحی شد. ۴۵ زن سالمند، بین ۵۵ تا ۶۵ سال، از بین اعضای انجمن دیابت شهرکرد انتخاب و به طور اتفاقی به سه گروه تقسیم شدند: گروه ورزش صبحگاهی، گروه ورزش عصرگاهی و گروه کنترل. برنامه تمرینی شامل فعالیت هوازی با شدت متوسط (همانند پیاده‌روی) می بود که سه ماه، سه جلسه در هفته اجرا شد. سپس برای سنجش نتایج، از سوال‌نامه افسردگی و یک آزمون ساده شناختی برای برسی حافظه و تمرکز منفعت گیری شد.

نتایج این تحقیق نشان داد که هر دو نوع تمرین، چه در صبح و چه در عصر، تأثیر مثبتی بر افت افسردگی و بهبود کارکرد ذهنی سالمندان داشت. اما تاثییر تمرین عصرگاهی چشمگیرتر می بود. شرکت‌کنندگانی که عصرها ورزش کرده بودند، هم حس بهتری داشتند و هم در آزمون‌های شناختی نمره بهتری گرفتند.

پژوهشگران توضیح خواهند داد که عصر، بدن در بهترین حالت عملکردی خود قرار دارد؛ دمای بدن بالا می‌رود، عضلات نیرومندتر عمل می‌کنند و جریان خون بهتر به مغز می‌رسد. این چنین ترشح هورمون‌های مفیدی همانند سروتونین (هورمون نشاط) زیاد تر می‌بشود و همین عوامل به بهبود حال روانی و ذهنی افراد پشتیبانی می‌کند.

از نظر دیگر، ورزش می‌تواند به سالمندان پشتیبانی کند تا با دیگران زیاد تر ربط داشته باشند، حس تنهایی کمتری کنند و امید بیشتری به زندگی داشته باشند. در واقع، ورزش نه فقط برای جسم، بلکه برای روان هم همانند یک داروی مؤثر عمل می‌کند. این نوشته در شرایطی اهمیت دوچندان اشکار می‌کند که بدانیم هزینه درمان افسردگی و زوال عقل زیاد بالاست و سیستم درمانی کشورها را تحت سختی قرار می‌دهد. به این علت، راهکارهایی همانند ورزش منظم می‌توانند نقش پیشگیرانه مهمی ایفا کنند.

مسئله مهم فرد دیگر که در این پژوهش پافشاری شده، دقت به زمان مناسب برای ورزش است. تمرین در عصر، نه تنها اثربخشی بیشتری دارد، بلکه خطر صدمه هم کمتر است، چون عضلات گرم‌تر و آماده‌تر می باشند. این چنین برخلاف فکر رایج، ورزش عصرگاهی خواب را مختل نمی‌کند و حتی می‌تواند آن را بهبود دهد.

این پژوهش، مثالای از تحقیقات کاربردی است که می‌تواند مستقیماً به بهبود کیفیت زندگی سالمندان پشتیبانی کند. از آنجا که دیابت و مشکلات روانی از رایج‌ترین بیماری‌های این دوران می باشند، دقت به فعالیت‌هایی ساده همانند ورزش عصرگاهی، می‌تواند تفاوت بزرگی در زندگی روزمره سالمندان تشکیل کند.

این یافته‌ها که در فصلنامه «روان‌شناسی پیری» از مجلات علمی وابسته به دانشگاه رازی انتشار شده‌اند، می‌توانند به برنامه‌ریزان سلامت عمومی، مراکز نگهداری سالمندان و خانواده‌ها در طراحی بهتر برنامه‌های پیشگیرانه و حمایتی پشتیبانی کند.

منبع: ایسنا